Chợ Việt xưa và nay: Cái chợ có từ hồi nào?

Xuất hiện và tồn tại lâu bền nhất phải chăng chính là cái chợ, khi con người bắt đầu hình thành việc trao đổi hàng hóa phục vụ cho đời sống.

Quá trình từ trao đổi đến mua bán, chợ phát triển để đáp ứng được yêu cầu của cuộc sống. Không thể hình dung được trên đất nước Việt Nam ta có bao nhiều cái tên chợ xuất phát từ làng quê hẻo lánh cho đến thị thành đông đúc. Tên chợ gắn liền với tên làng xã, đặc điểm, vị trí, địa danh hay bất cứ điều gì; khiến người ta dễ nhớ, như một dạng định vị. Bảo rằng muốn tìm thấy hương vị của cuộc sống thì đi đến chợ quả là không sai. Nơi đó cũng làm nên ký ức, linh hồn của nhiều người.

Chợ nổi Cái Răng Cần Thơ - Trải nghiệm độc đáo tại miền Tây sông nước
Chợ nổi Cái Răng Cần Thơ – Trải nghiệm độc đáo tại miền Tây sông nước

Đồng bằng Nam Bộ là vùng đất phẳng, sông nước kênh rạch chằng chịt, nhiều lối nhỏ đường ngang, cầu phà dày đặc, nên cái chợ ở đồng bằng Nam Bộ cũng có nhiều điểm khác với chợ vùng cao. Người vùng cao thường phải vận chuyển hàng hóa từ nhiều nơi khác nhau về một điểm gọi là chợ. Để trao đổi mua bán, người đồng bằng thường tiện đâu bán đó nên chợ mọc ra nhiều hơn. Ở ngã ba, ngã tư hay bến sông, là những nơi dễ dàng để tụ lại làm nên cái chợ.

Cái chợ khi xã hội phát triển

Xưa là vậy, nhưng bây giờ có khác, khi xã hội phát triển, con người đông hơn nên nhu cầu cuộc sống tăng lên, mọi thứ dần theo những quy luật mới của nó. Cái chợ cũng phải nằm vào những vị trí được quy hoạch để có trật tự, vệ sinh; có nơi còn theo dõi quản lý chất lượng hàng hóa, đảm bảo cho người tiêu dùng. Khi công nghệ phát triển, việc mua bán cũng phải bắt kịp nhịp độ sôi động ấy, các hình thức mua bán bắt đầu chuyển sang di động theo các kiểu, trong từng nơi, từng thời điểm để phục vụ nhu cầu con người.

Chợ cũng phải có trật tự, vệ sinh
Chợ cũng phải có trật tự, vệ sinh

Chợ có nơi thì ngồi (là những chợ quê ngồi chồm hổm), có chỗ trôi, có chỗ đi. Thậm chí là chợ chạy như cách các siêu thị đưa hàng bán lẻ về nông thôn trên các xe ô tô. Kiểu mua bán linh động ấy là tách ra của các hộ nhỏ lẻ từ các chợ cố định. Khác nào hình thức mua bán theo kiểu shipper phục vụ “tận răng” như các thành phố lớn.

Chợ là một trong những mối quan tâm hàng đầu khi thiết kế một công trình

Liệu những nhà đầu tư quy hoạch đã nghĩ gì, làm gì để giữ lại sự tồn tại của kiểu chợ nổi trên sông như lưu giữ một nét văn hóa đặc trưng của đồng bằng sông Cửu Long và phát triển nó lên ở một vị trí có tiềm năng hơn?

Ngành du lịch có thể tận dụng hình thức chợ nổi để thu hút khách tham quan; nhưng mục đích chính của chợ vẫn là giao thương mua bán. Để tính toán cho sự sống còn và phát triển của cái chợ đặc trưng như thế không chỉ tùy vào lượng hàng hóa người nông dân làm ra, vào khả năng vận hành của tiểu thương mà cần sự quyết tâm nhiều cấp nhiều ngành trong quản lý và đầu tư, chú trọng theo hướng phát triển kinh tế vùng hay cả nước.

Ngành du lịch có thể tận dụng hình thức chợ để thu hút khách tham quan
Ngành du lịch có thể tận dụng hình thức chợ để thu hút khách tham quan

Ngày nay, khi thiết kế bất cứ một công trình nào phục vụ cho nhu cầu dân sinh thì cái chợ là một trong những mối quan tâm hàng đầu. Các thiết kế sẽ ưu tiên định vị vị trí, tiềm năng, điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông. Bao gồm cả yếu tố văn hóa và thẩm mỹ tác động lên đời sống.

Tất cả chợ lớn nhỏ đều phải đóng cửa thì điều gì đã xảy ra?

Kể từ lần thứ 4 đại dịch COVID bùng phát, một vài thành phố phải đóng cửa để dập dịch. Tất cả chợ lớn nhỏ đều phải đóng cửa thì điều gì đã xảy ra? Công nghệ hiện đại có thể hỗ trợ con người điều kiện căn bản, như ngân hàng có thể rót tiền vào tài khoản để trả lương, các hoạt động tiền tệ, các khoản thanh toán có thể giao dịch điện tử.

Một cái click chuột là có thể hoàn tất việc mua bán, lựa chọn nhiều thứ cần thiết qua các trang mạng điện tử, mua hàng hóa online và được giao hàng đến tận nhà. Nhưng nhiều thứ chỉ có ở chợ mà không gì thay thế, đó sự giao tiếp giữa người và người.

“Chiếc ghe tưởng nhỏ mà hỏi gì cũng có, từ thịt cá đến rau củ, từ cây kim tây cho đến thùng chứa nước mưa. Họa hoằn vài thứ không sẵn trên ghe, chủ chợ hẹn lại sáng mai mang tới” – Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư

Các thành phố lớn thường thể hiện mức độ phát triển mạnh mẽ bằng đầu tư vào các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện ích… Đó là hình thức mới, tiện nghi đang thu hút và lấn dần sự phồn thịnh của chợ truyền thống. Là bộ mặt của nền kinh tế đang phát triển và giao thương mang tính quốc tế.

Có thể bạn quan tâm: Chợ truyền thống – Cần thay đổi để tồn tại và phát triển

Chợ truyền thống tồn tại hàng mấy trăm năm có nguy cơ biến mất không?

Tôi nghĩ chắc chắn là không. Suy cho cùng, biểu hiện của sự sống chính là tương tác cộng đồng. Chợ là một trong những nơi thú vị nhất tạo ra tương tác ấy, lại còn là nơi gìn giữ những giá trị của lao động sản xuất, lưu lại nhiều ký ức, gần gũi với thói quen, nếp sống, tập tục, văn hóa làng quê xưa và nay.

Những ngày Tết cổ truyền của người Việt, quê là nơi để về, là cội nguồn và gia đình lớn. Điều thú vị ai cũng muốn, là đi chợ cuối năm sắm Tết. Hỏi Xuân năm nay có sung túc hay không? Thì hãy nhìn vào chợ, trên gương mặt của những người bán mua…

Nguồn: vietnamfinance.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Liên Hệ